Đã có thời điểm việc khuyên dùng Ubuntu gần như là điều hiển nhiên.
Ai đó muốn bỏ môi trường Windows? Hãy Cài đặt Ubuntu.
Một người bạn vừa mua máy tính xách tay mới và muốn thử Linux? Cài đặt Ubuntu.
Một lập trình viên cần một hệ điều hành máy tính thân thiện nhưng vẫn đủ mạnh mẽ để hoàn thành công việc thực sự? Ubuntu.
Trong phần lớn những năm 2000 và 2010, Ubuntu trở thành câu trả lời mặc định vì nó đã làm được một điều vô cùng khó khăn: nó khiến Linux trở nên dễ tiếp cận.
Bạn có thể cài đặt nó, sử dụng giao diện đồ họa, duyệt web, làm việc với các tập tin và sau đó mở terminal khi bạn muốn làm việc nghiêm túc. Ubuntu không hoàn hảo, nhưng nó hiểu được điều mà nhiều dự án Linux khác gặp khó khăn: người dùng thông thường không muốn dành cuối tuần đầu tiên sử dụng hệ điều hành mới để chỉnh sửa các tập tin cấu hình.
Ubuntu đã mang đến cho Linux một diện mạo thân thiện.
Sự thoái trào của Ubuntu trên Desktop
Hệ sinh thái Snap bị ép buộc: Việc Canonical âm thầm thay thế các gói APT quen thuộc bằng Snap (như trình duyệt Firefox) khiến thời gian khởi động ứng dụng chậm chạp, tiêu tốn nhiều dung lượng lưu trữ và hạn chế quyền kiểm soát hệ thống.
Thương mại hóa trải nghiệm: Sự xuất hiện của các đoạn quảng cáo cho dịch vụ trả phí Ubuntu Pro ngay bên trong terminal khi người dùng chạy lệnh apt upgrade khiến cộng đồng nguồn mở cảm thấy xa lạ.
Giao diện tùy biến nặng nề: Phiên bản GNOME của Ubuntu ngày càng bị nhồi nhét nhiều tiện ích mở rộng và tùy biến đi ngược lại thiết kế gốc, làm giảm đi sự thanh thoát và mượt mà vốn có.
Linux Mint: Người kế thừa sự thân thiện
Mint chính là phiên bản hoàn thiện của những gì Ubuntu từng hứa hẹn mang lại cho người mới bắt đầu.
Nói không với Snap: Mint kiên quyết vô hiệu hóa Snap theo mặc định và hỗ trợ toàn diện Flatpak, mang lại quyền tự quyết định nguồn phần mềm cho người dùng.
Triết lý “Just Works”: Môi trường desktop Cinnamon giữ lại mô hình làm việc truyền thống, trực quan, cực kỳ nhẹ nhàng và ổn định mà không bắt ép người dùng phải học lại cách thao tác.
Cộng đồng làm trung tâm: Đội ngũ Mint tập trung giải quyết các lỗi nhỏ nhất và tinh chỉnh hệ thống dựa trên phản hồi thực tế, thay vì áp đặt các tiêu chuẩn từ trên xuống.
Fedora: Người kế thừa sự tiên phong
Nếu Mint dành cho sự quen thuộc, Fedora lại là bến đỗ hoàn hảo cho những người dùng đề cao sự tinh tế và công nghệ mới.
Trải nghiệm GNOME nguyên bản: Fedora cung cấp môi trường GNOME thuần túy, hoạt động cực kỳ trơn tru và thể hiện chính xác tầm nhìn thiết kế của các nhà phát triển.
Tiên phong nhưng đáng tin cậy: Luôn là hệ điều hành đầu tiên áp dụng các chuẩn kiến trúc cốt lõi mới (như Wayland, PipeWire hay systemd-oomd), Fedora mang đến một hệ thống cực kỳ hiện đại nhưng vẫn duy trì độ ổn định đáng kinh ngạc.
Nền tảng kỹ thuật vững chắc: Tận dụng công nghệ từ Red Hat, hệ điều hành này đáp ứng xuất sắc cả nhu cầu của các nhà phát triển phần mềm, quản trị trị hệ thống lẫn người dùng máy tính thông thường.
Dù sự dịch chuyển của Ubuntu mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Canonical, nhưng đối với thế giới máy tính, nó không còn là bến đỗ mặc định. Linux Mint và Fedora đã chia nhau tiếp quản di sản đó—một bên giữ gìn sự thân thiện, một bên thúc đẩy sự đổi mới.
Ngoài ra sự trỗi dậy của các Distro gần đây như: Zorin OS, CachyOS … Ubuntu đã gần như đánh mất đi linh hồn của mình, kể cả chỗ đứng trong lòng người hâm mộ.
Zorin OS được xây dựng dựa trên chính nền tảng cốt lõi của Ubuntu (phiên bản LTS), nhưng mang đến một triết lý thiết kế và trải nghiệm người dùng hoàn toàn trái ngược với công ty mẹ Canonical.
Trong khi Ubuntu ngày càng tích hợp sâu Snap vào hệ thống—thậm chí tự động cài đặt bản Snap khi người dùng gõ lệnh apt install firefox—Zorin OS chọn hướng đi hoàn toàn trung lập. Kho ứng dụng (Software Center) của Zorin tổng hợp phần mềm từ cả Flathub, Snap Store và kho APT truyền thống, cho phép bạn chọn định dạng muốn cài đặt chỉ qua một trình đơn thả xuống.
Thay vì buộc người dùng học cách tương tác mới, công cụ Zorin Appearance cho phép thay đổi toàn bộ bố cục hệ thống chỉ bằng một cú nhấp chuột. Bạn có thể biến màn hình làm việc mang dáng dấp của Windows 7, Windows 11, hoặc nâng cấp lên bản Pro trả phí để có thêm giao diện phong cách macOS, giúp xóa bỏ hoàn toàn rào cản học hỏi khi mới chuyển đổi hệ điều hành.
Zorin OS được tinh chỉnh để mọi thứ hoạt động ngay lập tức mà không cần gõ lệnh. Khi bạn nhấp đúp vào một tệp cài đặt Windows (.exe), hệ thống sẽ tự động đề xuất một phần mềm Linux tương đương nếu có, hoặc khởi chạy bộ cài đặt qua WINE một cách liền mạch.
Bản chất của Zorin OS là lấy đi phần tốt nhất của Ubuntu—sự ổn định đáng tin cậy, kho phần mềm khổng lồ, và khả năng tương thích phần cứng tuyệt vời—sau đó loại bỏ đi các quyết định gây tranh cãi của Canonical để tạo ra một hệ điều hành thực sự tôn trọng thói quen của người dùng.