Sau khi khắc phục được vấn đề nhiệt độ cho GPU và CPU, tôi cứ ngỡ mình đã loại bỏ được tình trạng giảm hiệu năng do quá nhiệt (thermal throttling), nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Hóa ra, sau khi kiểm tra kỹ lưỡng nhiệt độ các linh kiện, tôi phát hiện ra rằng bộ phận nóng nhất không phải là những “thủ phạm” thường thấy như CPU hay GPU, mà lại chính là ổ cứng NVMe SSD.
Ổ NVMe của tôi nóng hơn hẳn so với card đồ họa
Với mức nhiệt lên tới gần 80°C, ổ SSD của tôi mới thực sự là “cái lò lửa”
Nguyên nhân thực sự khiến SSD của bạn bị quá nhiệt
Không có luồng khí lưu thông, không có quạt làm mát và không có tản nhiệt.
Tuy nhiên, vẫn còn những lý do khác khiến ổ NVMe hoạt động ở nhiệt độ cao. Các ổ SSD hiện đại, đặc biệt là chuẩn PCIe Gen 5.0, tiêu thụ nhiều điện năng hơn so với SSD SATA và có khả năng đạt tốc độ đọc/ghi cực lớn, lên tới 15.000 MB/s (đọc) và 14.000 MB/s (ghi). Con số này nhanh gấp khoảng 4 lần so với ổ SSD PCIe Gen 3.0 của tôi, vì vậy bạn có thể hình dung các ổ đĩa này sẽ nóng đến mức nào nếu không được tản nhiệt đúng cách.
Ngoài chip nhớ NAND flash, bên trong SSD còn có một bộ điều khiển (controller) nhỏ đảm nhiệm việc quản lý các tác vụ đọc và ghi; việc xử lý khối lượng dữ liệu lớn như vậy có thể khiến bộ phận này nóng lên rất nhiều. Thực tế là bộ điều khiển mới là linh kiện nóng nhất chứ không phải các chip nhớ.
Các ổ SSD có bộ nhớ đệm DRAM cũng thường nóng hơn; chip bổ sung dùng để lưu trữ bảng ánh xạ (mapping table) chính là một nguồn sinh nhiệt khác trên bo mạch. Ngoài ra, ổ M.2 2230 cũng có xu hướng nóng hơn so với các loại NVMe thông thường do kích thước nhỏ gọn hơn.
Hiện tượng giảm hiệu năng do quá nhiệt (thermal throttling) là mối lo ngại lớn nhất đối với người dùng PC; khi nhiệt độ tăng cao, các linh kiện sẽ buộc phải giảm tốc độ hoạt động để tự làm mát. Điều này ảnh hưởng đáng kể đến hiệu năng, làm giảm tốc độ đọc/ghi, tốc độ truyền tải dữ liệu cũng như tốc độ khung hình khi chơi game. Giả sử SSD của bạn có tốc độ ghi 7.000 MB/s — khi xảy ra hiện tượng giảm hiệu năng do quá nhiệt, tốc độ này có thể bị giảm một nửa xuống còn 3.500 MB/s, thậm chí ổ cứng có thể rơi vào trạng thái không phản hồi.
Nếu tình trạng nhiệt độ cao kéo dài mà không được khắc phục, tuổi thọ của SSD có thể bị rút ngắn do các chip nhớ và bộ điều khiển bị hao mòn. Trong những trường hợp nhiệt độ tăng quá cao, SSD sẽ tự ngắt hoạt động như một biện pháp bảo vệ nhằm ngăn ngừa hư hại vĩnh viễn.