Hồi tháng 5, Google Chrome gây xôn xao dư luận sau khi người ta phát hiện ra rằng trình duyệt này có thể tự động tải xuống một mô hình AI có dung lượng khoảng 4GB vào các máy tính tương thích. Mô hình này được sử dụng cho các tính năng AI trên thiết bị của Chrome, cho phép một số khả năng AI chạy cục bộ thay vì gửi mọi thứ lên máy chủ của Google; tuy nhiên, việc Chrome có thể âm thầm tiêu tốn vài gigabyte dung lượng lưu trữ đã khiến nhiều người nghi ngờ.
Như thể điều đó vẫn chưa đủ, Google hiện đã âm thầm bổ sung thêm thông tin vào tài liệu Trợ giúp chính thức của mình về các mô hình AI trên thiết bị này, trong đó nêu rõ rằng Chrome cần khoảng 20GB dung lượng ổ đĩa trống trước khi có thể tải xuống các mô hình.
1. Nguyên nhân trình duyệt âm thầm tải mô hình AI
Cả Google và Microsoft đều đang tích hợp các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chạy trực tiếp trên máy tính (On-device AI) để xử lý dữ liệu nhanh hơn, tăng tính riêng tư và giảm tải cho máy chủ đám mây:
Google Chrome: Tích hợp mô hình Gemini Nano (thông qua tính năng Optimization Guide và Prompt API) để hỗ trợ các tác vụ như tóm tắt văn bản, viết lại nội dung, tự động điền form hay dịch thuật trực tiếp.
Microsoft Edge: Tích hợp các mô hình thuộc dòng Phi (Phi-Silica, Phi-3) hoặc các mô hình phụ trợ cho Copilot on-device trên Windows 11.
Các mô hình này được phân phối dưới dạng thành phần cập nhật ngầm (Chrome Components / Edge Web Platform Features). Người dùng thường không nhận được thông báo cụ thể khi quá trình tải diễn ra.
2. Tại sao dung lượng lại lên tới hàng chục GB?
Kích thước bản thân mô hình: Một mô hình LLM nhẹ (đã qua nén/quantization) thường chiếm từ 1,5 GB đến 4 GB bộ nhớ.
Nhiều mô hình & Phiên bản (Cache): Trình duyệt có thể tải nhiều mô hình khác nhau cho từng tác vụ riêng biệt (xử lý hình ảnh, văn bản, mã nguồn). Ngoài ra, khi trình duyệt cập nhật phiên bản mô hình mới, các tập tin cache của phiên bản cũ chưa được dọn dẹp kịp thời khiến tổng dung lượng lưu trữ tích tụ có thể vượt mốc 10 GB – 20 GB.
3. Cách kiểm tra và giải phóng dung lượng
Trên Google Chrome
Mở Chrome và truy cập đường dẫn: chrome://components
Tìm thành phần Optimization Guide On-Device Model. Tại đây bạn có thể kiểm tra trạng thái cập nhật hoặc phiên bản của mô hình.
Để xóa dữ liệu thủ công, bạn mở File Explorer và truy cập thư mục:
%LOCALAPPDATA%\Google\Chrome\User Data\OptimizationGuidePredictionModels
(Xóa thư mục chứa các mô hình để lấy lại dung lượng ổ cứng).
Trên Microsoft Edge
Mở File Explorer và kiểm tra dữ liệu ứng dụng tại:
%LOCALAPPDATA%\Microsoft\Edge\User Data\
Tắt các tính năng hỗ trợ AI không cần thiết trong phần Cài đặt (Settings) > Sidebar / Copilot để hạn chế trình duyệt tự động cập nhật và duy trì bộ nhớ đệm AI.